حفاظت منابع کتابخانه ای

حفاظت و نگهداری مواد کتابخانه ای

واژه‌هاي حفاظت و نگهداري اغلب به‌جاي يكديگر به‌كار مي‌روند، و به‌نظر مي‌رسد وجه تمايز روشني ميان اين دو واژه وجود ندارد. واژه نگهداري، واژه‌اي اخص و عينيت‌مدار است، و حال آنكه واژه حفاظت، مفهوم وسيع‌تري دارد كه واژه‌هاي محافظت، نگهداري ، و مرمت را نيز دربر مي‌گيرد. حفاظت از مواد كتابخانه بخشي از مسئله گسترده‌تري است كه گاه با عنوان حفاظت از اموال فرهنگي يا حفاظت از ميراث فرهنگي به آن اشاره مي‌شود. برخي صاحب‌نظران گذشته حفاظت را در عصر رنسانس و كشف ويرانه‌هاي پمپئي و هركولانوم جست‌وجو مي‌كنند. برخي ديگر مدعي هستند كه پيشينه حفاظت و نگهداري به‌قدمت تمدن بشري است، و ريشه در تفكري دارد كه انسان از گذشته مي‌آموزد، و اينكه آثار پيشينيان داراي اهميت و ارزش حفاظت و نگهداري هستند. كتابخانه‌ها و ديگر سازمان‌هايي كه مجموعه آنها خدمات آرشيوي ارائه مي‌كنند، نقش اصلي را در گردآوري و حفظ اسناد بشري برعهده دارند. البته، اين بدان معنا نيست كه هر آنچه ارزش حفظ و نگهداري دارد توسط كتابخانه‌ها گرد مي‌آيد، يا هر آنچه كتابخانه‌ها گردآوري مي‌كنند لزوماً ارزش حفظ و نگهداري دارد.

تاريخچه:

در دهه ۱۹۸۰ با حمايت چند سازمان حرفه‌اي، موسسه دولتي، و بنياد خصوصي، برنامه‌هاي حفاظت و نگهداري در ايالات متحده و ديگر كشورها گسترش يافت. نقش اصلي را، در اين كار، جامعه آرشيويست‌هاي امريكا، انجمن كتابداران امريكا، انجمن كتابخانه‌هاي تحقيقاتي، شوراي منابع كتابخانه، و دفتر برنامه ملي حفاظت و نگهداري كتابخانه كنگره برعهده داشتند. انگيزه و حركت بعدي بر اثر اعطاي كمك‌هاي مستقيم به كتابخانه‌هاي خاص، براي حمايت از طرح‌هاي ويژه، توسط مؤسساتي چون موقوفات ملي براي علوم انساني، كميسيون ملي انتشارات و اسناد تاريخي، و وزارت آموزش و پرورش (تحت عنوان  فصل دوم از قانون آموزش عالي)، پديد آمد. بنياد اندرو ملون  با دست‌ودلبازي در زمينه‌هايي چون برگزاري دوره‌هايي براي متخصصان برنامه‌هاي حفاظت و نگهداري و مجريان يا مديران اين برنامه‌ها، ايجاد تجهيزات مرمت، و كمك به برنامه‌هاي تعاوني ذخيره اطلاعات به روش ريزنگار فعاليت داشت.

در ۱۹۸۴، فقط تعدادي از كتابخانه‌هاي بزرگ و كنسرسيوم‌هاي كتابخانه‌اي پست‌هاي اداري براي هدايت برنامه‌هاي سازماني ايجاد كردند كه از جمله مي‌توان به دانشگاه نورث وسترن، دانشگاه شيكاگو، دانشگاه كورنل، دانشگاه ايالتي اُهايو، دانشگاه ايالتي نيويورك ، و شبكه كتابخانه‌هاي جنوب شرق اشاره كرد. در ۱۹۸۳ كتابخانه بريتانيا فعاليت‌هاي خود را در زمينه حفاظت و نگهداري تحت نظر مسئولي اداري قرارداد و در سال ۱۹۸۴ دفتر ملي حفاظت و نگهداري را براي كمك به حفظ و نگهداريِ بهتر مجموعه‌هاي كتابخانه در سراسر بريتانيا تأسيس كرد. در ۱۹۸۴، در ايالت نيويورك طبق قانوني كه نقطه عطفي به‌حساب مي‌آمد، كمك‌هاي بلاعوض سالانه‌اي به ميزان ۹۰۰۰۰ دلار براي پنج سال متوالي به يازده كتابخانه تحقيقاتي جامع در آن ايالت اختصاص يافت.

تا دهه ۱۹۶۰، حفاظت و نگهداري مواد كتابخانه‌اي و آرشيوي، به نظر اغلب كتابخانه‌هاي تحقيقاتي ضرورتي عمده محسوب نمي‌شد. بزرگ‌ترين تأثير بر گسترش آتي اين حوزه در ايالات متحده، ناشي از اظهارات هشداردهنده ويليام جي. بارو  بر اساس تحقيقاتش در اين زمينه بود كه تحت عنوان >نابودي مخازن كتاب: علل و راه‌هاي درمان: دو مطالعه درباره دوام كاغذ كتاب  در ۱۹۵۹ انتشار يافت. وي اظهار  داشت كه اغلب كتاب‌هايي كه در نيمه اول قرن بيستم چاپ شده در قرن آينده بلااستفاده خواهند ماند. انگيزه عمده، به‌دنبال بروز دو سانحه در ۱۹۶۶، به‌وجود آمد. نخستين حادثه، آتش‌سوزي در حوزه علميه يهود در شهر نيويورك بود كه به‌سبب آن ۷۰۰۰۰ جلد كتاب سوخت و نابود شد و به ۱۵۰۰۰۰ جلد ديگر خسارت آمد آورد؛ و ديگري سيل ناشي از طغيان رودخانه آرنو در فلورانس ايتاليا بود كه ۱۰۰۰۰۰۰جلد كتاب را، كه در زيرزمين و طبقه همكف كتابخانه ملي مركزي فلورانس ذخيره شده بود، زير آب برد. كتاب‌هاي صدمه‌ديده شامل ۱۵۰۰۰۰ جلد از مجموعه ماگليابكيانا بوده كه طي قرن ۱۷ توسط انسان‌مداران فلورانسي براي تأسيس نخستين كتابخانه عمومي ايتاليا گردآوري شده بود. اين وقايع يادآور آسيب‌پذيري كتاب‌ها، به‌ويژه آنهايي است كه اموال فرهنگي نيز محسوب مي‌شوند. اين حوادث در پيدايش شيوه‌هاي نجات اضطراري براي مواد صدمه‌ديده از آب مؤثر بود و باعث تكاپوي كتابخانه براي انجام فعاليت‌هايي در اين زمينه‌ها نظير برنامه‌ريزي براي آمادگي در برابر سوانح، و به نظم درآوردن دستورالعمل‌هاي بازيافت مواد صدمه‌ديده بر اثر رطوبت شد.

مشخصه‌هاي اين حوزه:

حفاظت و نگهداري كتابخانه را مي‌توان چنين تبيين كرد:

۱) حفاظت و نگهداري مسئله‌اي كاملاً فني است و با موضوع‌هاي پيچيده‌اي چون شيمي مواد، هدايت نظام‌هاي كنترل محيط، و طراحي ساختارهاي كتاب پيوند دارد؛

۲) چارچوب اخلاقي و فلسفي كه تصميم‌هاي مربوط به حفاظت و نگهداري بر اساس آن بايد اتخاذ شود، به‌خوبي گسترش نيافته است؛

۳) مسائل حفاظت و نگهداري كتابخانه بسيار متنوع است كه از گستردگي قالب‌هاي فيزيكي در مجموعه كتابخانه‌ها و مشكل تفكيك مواد موزه‌اي، از موادي كه فقط به‌سبب محتواي انديشمندانه ارزشمندند، ناشي مي‌شود؛

۴) نياز به حفاظت و نگهداري مواد كتابخانه، حياتي و فوري است؛

۵) حفاظت و نگهداري با توجه به كمّيت موادي كه در حال نابودي است بسيار گران بوده و تهيه ميكروفيلم؛ مرمت؛ و نيز ظهور، آزمايش، و به‌كارگيري فن‌آوري‌هاي جايگزين، نظير اسيدزدايي در سطح انبوه، و ذخيره بر روي صفحه‌هاي نوري بسيار هزينه‌بر است؛

۶) حفاظت مواد كتابخانه‌اي موضوعي در حال گسترش است و در حال حاضر تعداد معدودي دوره آموزشي جامع در اين زمينه وجود دارد؛ آثار مكتوب در اين حوزه به‌سرعت در حال رشد است كه بعضي از آنها بي‌ثمرند يا از كيفيت‌هاي متفاوتي برخوردارند؛ استانداردهاي معدودي براي اين كار وجود دارد؛ و پرسش‌هاي فني بسياري باقي است كه هنوز هم نيازمند راه‌حل است؛

۷) حفاظت و نگهداري فعاليتي ميان‌رشته‌اي است و نيازمند همكاري نزديك حرفه كتابداري، حرفه حفاظت و نگهداري، فراهم‌آورندگان مواد و خدمات، و جامعه علمي شامل متخصصان شيمي و رايانه است.

طبيعت و گستره فرسودگي:

مجموعه‌هاي امروزي عمدتاً شامل كتاب‌هاي چاپي است كه بر روي كاغذهاي بي‌دوام چاپ شده است و كتابخانه‌ها به فراهم آوردن آثار چاپي مهم بر روي اين‌گونه كاغذها ادامه مي‌دهند.

دانشمندان پوسيدگي را فرايند انتقال از سطحي بالاتر به سطحي پايين‌تر از انرژي تعريف كرده‌اند. سلولز، عنصر اصلي تشكيل‌دهنده اغلب مواد كتابخانه‌اي، در شكل خالص خود به نحو بارزي پايدار است، ولي در شرايط خاصي تمايل به شكستن و تبديل شدن به ملكول‌هاي ساده‌تر دارد، كه بر اثر آن در نهايت به دي‌اكسيد كربن بدل مي‌گردد. اكسيداسيون طبيعي بر اثر دو واكنش شيميايي تسريع مي‌شود: حمله تجزيه‌اي آب به الياف سلولزي اسيد موجود در خود كاغذ و تجزيه فتوشيميايي ناشي از تابش نور و ديگر انواع انرژي تابشي. عوامل زيست‌محيطي (نظير هواي آلوده موجود در اغلب مراكز شهري، بي‌ثباتي گسترده سطوح دما، و رطوبت نسبي) و عوامل زيست‌شناختي (مانند كپك، حشرات، و حتي نوع بشر) نيز در فرايند پوسيدگي و فساد شركت دارند.براي كمّي كردن وسعت پوسيدگي در مجموعه، بهبود منابع، و طرح راهبردهايي براي اين مسئله چند كتابخانه تحقيقاتي در ايالات متحده، در اوايل دهه ۱۹۸۰ بررسي‌هايي را به انجام رسانده‌اند كه از آن جمله مي‌توان به كتابخانه‌هاي دانشگاه ييل، كتابخانه كنگره، و كتابخانه عمومي نيويورك اشاره كرد. نتايج اين بررسي‌ها مؤيد پيش‌بيني‌هاي بارو بود. به‌طور مثال، دانشگاه ييل اعلام كرد كه ۳/۴۴  درصد از كتاب‌هاي انتخاب‌شده به‌عنوان نمونه، كاغذي شكننده دارند كه پس از سه چهار بار تاشدن مي‌شكنند، و ۷/۸۲ درصد از نمونه‌ها، كاغذي با اسيديته بالا دارند كه در نهايت، نيازمند نوعي مرمت خواهند بود. بررسي‌هاي كتابخانه كنگره و كتابخانه عمومي نيويورك نيز يافته‌هاي مشابهي داشتند.

کتاب از دو قسمت تشکیل شده : اوراق کتاب و پوشش محافظ یا جلد کتاب

استفاده ی آزاد و مداوم از کتابخانه ، کتابها ، اسناد و رسانه های متفاوت موجود در آن مستلزم حفاظت آنها از نظر دوام و طول عمر است

با رعایت مسائل همه جانبه اعم از به کارگیری مواد نسوز ، در نظر گرفتن رطوبت زمین ، شعاع آفتاب ، پدیده ی پژواک ، گرمای شوفاژ ، مبارزه با حشرات و کرم های کتاب تا دقت در حفظ و نگهداری مواد امانتی باید به حفظ کتاب و کتابخانه کمک کرد .

با رعایت به نکات زیر از حوادث احتمالی جلوگیری می شود. دشمنان مواد کتابخانه ای عیارتند از :

۱* حوادث طبیعی مانند : آب (سیل)- آتش – زمین لرزه – جنگها
۲* آسیبهایی که بر اثر اهمال انسان به کتاب وارد می شوند: به محض آن که کتابی به کتابخانه وارد می شود دستکاریهای بسیاری درآن انجام می شود مثلا به هنگام فهرست کردن کتاب یا برداشتن آن برای مطالعه ممکن است آگاهانه یا از روی بی توجهی به کتاب صدمه وارد شود. صحاف و مرمتگر: وصله کاریها و سرهم کردنهایی که با کاغذ یا مقواهایی که از خمیر چوب ساخته شده اند انجام می شود به مراتب بیش از گرد و غبار یا نور صدمه می زنند . موادی که از تخریب لیگنین موجود در خمیر مکانیکی تولید می شود اسیدی هستند . این اسیدیته به سرعت در مواد آلی که به مقوا یا کاغذ مالیده شده سرایت می کنند.
۳* کنترل اوضاع و احوال اقلیمی مانند:

الف) گرما : شوفاژ و سایر گرم کننده های کتابخانه باید به صورتی باشند که باعث خشکی هوا نشوند و در درجه حرارت محیط تغییرات ناگهانی ایجاد نکنند .

امروزه حد اکثر ۱۸ درجه سانتیگراد ، به علاوه یا منهای ۱ درجه گرمای مطلوب مورد تأیید برای کتابخانه هاست .

ب) رطوبت : برای نگهداری مطلوب مجموعه های کتاب ، رطوبت تا حدودی لازم است . هوای خشک کاغذ و چرم را حراب و شکننده می کند و ازدیاد رطوبت نیز مقاومت فیزیکی و شیمیایی مواد را از بین برده ، باعث نشو و نمای قارچ های ذره بینی و انگلی و سبب پیدایش بیماری های کریپتوگامیک می شود . تغییرات ناگهانی ، خشکی و رطوبت گاه ضایعات غیر قابل جبرانی به جا می گذارد .

۴* کنترل کیفیت هوا:

الف) هوا : از دیگر موارد ضروری در کتابخانه تنظیم فشار هوا و رطوبت و وجود دستگاه های مناسب برای این منظور است . در بعضی شرایط وجود در و پنجره ها برای این منظور کافی است ، ولی تهویه ی طبیعی موقتی است و هنگام تغییر درجه حرارت هوا یا در شرایط خاص و به نسبت وضعیت ساختمان ممکن است چندان مفید نباشد مثل ساختمان هایی که پنجره ی دو جداره دارند ” هوا” اکسیژن و بخار آب لازم را برای احتراق تخمیر هیدرولیز و اکسیده شدن کاغذ فراهم می آورد . همچنین مواد آلوده کننده ای مانند دی اکسید گوگرد – هیدروژن سولفوره – آمونیاک_ دی اکسید نیتروژن و ذرات جامد معلق در هوا را می توان نام برد . این ذرات شامل گرد و خاک – ذرات خاکستر – خاک و خاشاک – تکه های الیاف-نمک حاصل از آب دریا و مواد معطر منتشر شده توسط گیاهان نیز جزء ذرات معلق در هوا هستند.البته ذرات نمک موجود در هوا زیان چندانی برای کتابخانه ها –آرشیو ها و موزه ها ندارد مگر آنکه در مجارت دریا قرار گرفته باشند . نمک به سبب خاصیت جذب رطوبت مقادیر زیادی آب را در خود نگه می دارد و به رشد کپکها در ساختمانهایی که در مجاورت دریا و در معرض هوای آن هستند کمک می کنند

ب) تهویه: در انبارهای بزرگ بایگانی و مخازن کتابخانه ها جریان هوا از اهمیت بسیاری برخوردار است . بنابراین وجود یک سیستم موثر بادبزن برای جلوگیری از تشکیل کیسه های هوای راکد و برای آن که هوا به راحتی از میان قفسه ها جریان یابد ضروری است

ج) گرد و غبار : گرد و غبار و آلودگی هوا نیز از عوامب ضایع کننده ی مجموعه ها محسوب می شوند . کتابخانه هایی که دارای ذخایر قیمتی هستند برای جلوگیری از ورود گازهای سمی موجود در هوا و تخریب مجموعه ها باید احتیاط های تخصصی لازم را رعایت کنند ، مثل : پاک کردن و تمیز نگه داشتن مرتب جلوی کتابخانه و پله های بیرونی … تخلیه های سریع آب از این نواحی در صورتی که باران شدید باشد … پاکیزه نگه داشتن راه رفت و آمد و گذاشتن زیر پایی های گوناگون برای تمیز کردن کفش ها قبل از ورود به کتابخانه … استفاده از انواع کف پوش های پلاستیکی محکم ئ در عین حال بی صدا که به خوبی قابل شستشو باشد و اجتناب از به کارگیری موکت و سایر وسایلی که گرد و غبار ایجاد می کنند . می توان گرد و غبار را با به حداقل رساندن تعداد درها و پنجره ها و با انجام رفت و روب منظم حل کرد . هر انبار بایگانی یا مخزن کتابخانه باید یک سرویس گردگیری در اختیار داشته باشد تا حد اقل یکبار در سال لای اسناد را به کمک جاروی مکنده (جاروی برقی) تمیز کنند . در واقع غبار روی اسناد و کتابها را نباید جا به جا کرد بلکه باید به کمک دستگاه مکنده کم قدرت زدود. بهتر است این کار در بهار که فصل شروع فعالیت انواع موجودات و حشرات است انجام رسد.

جاروبرقی صنعتی مکنده گرد و غبار

جاروبرقی starmix با ۸۷ سال سابقه جزء پرسابقه ترین و بهترین دستگاه های ساخت آلمان می باشد که دارای بالاترین استانداردهای اروپایی می باشد.
• مزیت جاروبرقی های سری GS : دارای سیستم مکش گردابی می باشد که با استفاده از آن گرد و غبار در داخل مخزن ته نشین می شود و همچنین در مدل های بدنه پلی اتیلن ، دستگاه سبک بوده و قابلیت جابجایی بالایی دارد
• مزیت جاروبرقی های سری IS : این سری دارای پاک کننده(لرزاننده) فیلتر اتوماتیک در حین کار می باشد -که مشکل بزرگ کاربران در مکش غبارات بسیار ریز مانند سیمان ، که همان تمیز کردن فیلتر ها می باشد حل کرده است و باعث بازیافت راحت تر مواد مکش شده می باشد – از دیگر قابلیت های دستگاه می توان به درجه تنظیم مکش و همچنین سنسور تشخیص آب در موقع پر شدن منبع ؛ اشاره کرد . در ضمن دستگاه های فوق سبک و دارای دستگیره نگهدارنده می باشد و در جابجایی بسیار راحت می باشد

۵* صدا : برقراری سکوت و ایجاد محیط مناسب برای مطالعه و سایر کارهای کتابخانه ضروری است . به همین منظور باید تا حد مقدور صداها را کنترل کرد و از ایجاد مزاحمت صوتی جلوگیری به عمل آورد . در یک محیط آرام و ساکت دو نوع صدا تولید اختلال می کند : یکی صداهای ناشی از راه رفتن ، به هم خوردن در و پنجره ها ، ارتعاش مربوط به کانال ها و لوله ها و سایر صداهایی که در داخل محیط ممکن است ایجاد شود . صداهای دیگر ممکن است ناشی از گفت و گوی بین اشخاص ، صدای موتور ماشین و غیره باشد .

۶* روشنایی: حفاظت کتب و اسناد از نور طبیعی و نورصنوعی بوسیله محدود کردن مدت روشنایی و تقلیل شدت نور و حذف شعاعهای زیانبار بوسیله پرده های پلاستیکی و شیشه های لعابدار خاکستری رنگ که در ساختمانهای جدید به کار می روند می توانند تا ۵۰درصد از عبور نورهای مرئی جلوگیری کرده مقدار مشابهی از نورهای مضر را نیز تصفیه کنند.

الف) نور طبیعی : روشنایی زیاد و انعکاس آن روی کاغذ سفید یا روی پوشش های روشن و براق مطالعه را دشوار می کند . علاوه بر آن روشنایی زیاد با اشعه ماوراء بنفش باعث تخریب اجزای کتاب از قبیل کاغذ ، پارچه ، مرکب ، رنگ و چرم می شود . یکی از نورهایی که در کتابخانه ممکن است با آن سر و کار داشته باشیم ، نور خورشید است . برای مصون داشتن خوانندگان و منابع کتابخانه از تابش مستقیم نور خورشید می توان دو روش اتّخاذ کرد : یکی انتخاب جهت سالن ها و دیگری استفاده از وسایل بریا حفاظت از آفتاب .

ب) نور مصنوعی : این نور مضرات آفتاب را ندارد زیرا مقدار و تغییر و تنظیم آن در اختیار انسان است . اما این نور ممکن است سبب ازدیاد گرما و تخریب تدریجی منابع شود .

۷* جانوران و حشرات موذی: از نظر کتابداران جانوران موذی دو گروهند : آنهایی که روی مواد کتابخانه ای زندگی می کنند و به آنها آسیب می رسانند و آنهایی که در نقاط تاریک و دور از دید و پستوهای ساختمانها زندگی می کنند وبا مساعد شدن محیط از مخفیگاه خود بیرون می آیند و به کتابها و دیگر مواد کتابخانه ای هجوم برده وبه داخل قفسه های کتاب –کشوها-کابینتها و … راه می یابند.مهمترین این حشرات سوسک -بید –موریانه- شپش کتاب -کرم کتاب -زنبور و ساس هستند.و جانوران دیگری مانند موش خانگی –موش صحرایی – سگ آبی -خارپشت- سنجاب و خرگوش خسارات زیادی نیز به اموال می زند. همچنین کبوترها علاوه بر اینکه محیط را با فضولاتشان آلوده می کنند و حشرات بسیاری را در لابه لای پرهای خود به مکانهای مختلف می برند . آنها در کانالهای تهویه هوا- زیر طاقها – سوراخ دیوارها و هر جایی که بتوانند از جریان هوا در امان باشند لانه می کنند . این لانه ها منشا سرایت کرمهای کتاب از طریق هواکشها به داخل کتابخانه هستند.

۸*  قارچها : فراوانترین موجودات زنده هستند و در مکانهایی که مواد آلی وجود داشته باشد و شرایط رشد و نموشان فراهم باشد رشد می کنند. این گیاهان از نظر ساختار با یکدیگر تفاوت دارند ولی وجه مشترک آنها فقدان کلروفیل(سبزینه) در آنهاست .
۹* اسید ها: اسید دشمن بزرگ کتابخانه ها و آرشیو هاست . به دلیل اینکه اسید از راههای بسیاری وارد کتابخانه می شود و هیچ کتابخانه ای از آسیب این دشمن خطرناک در امان نیست سایر دشمنان مواد کتابخانه ای به آسانی قابل تشخیص هستند و حتی اغلب آنها را پیش ازآنکه آسیبی به مواد برسانند می توان نابود کرد ولی اسیدی شدن کاغذ و چرم غالبا قبل از آنکه متصدیان مربوط از آن آگاه شوند اثر خود را بر جای می گذارند

آموزش:

در زمينه حفاظت و نگهداري كتابخانه، ايجاد و گسترش برنامه‌هاي آموزشي براي چهار گروه ضرورت دارد: كتابداران و آرشيويست‌ها و مرمت‌كاران تازه‌كار و تجربي، متخصصان حفاظت، مجريان برنامه‌هاي حفاظت و نگهداري، و تكنسين‌هاي حفاظت و نگهداري كه زير نظر متخصص مرمت كار مي‌كنند.

تعداد روزافزوني از مدارس كتابداري در امريكاي شمالي و اروپا دروسي را در زمينه حفاظت و نگهداري مواد كتابخانه ارائه مي‌كنند. در امريكاي شمالي راهنماي آموزش حفاظت و نگهداري  كه توسط انجمن كتابداران امريكا منتشر شده است، منبع اطلاعاتي مهمي به‌شمار مي‌رود. تا ۱۹۸۱ هيچ دوره كارشناسي ارشدي براي آموزش مرمت‌كاران كتاب و مسئولان حفاظت و نگهداري وجود نداشت. در آن سال، مدرسه خدمات كتابداري دانشگاه كلمبيا  هر دو برنامه را آغاز كرد كه به مدرك كارشناسي ارشد و تحصيلات تكميلي تخصصي منتهي مي‌شد. تا ۱۹۹۲ كه اين مدرسه تعطيل شد، قريب يكصد فارغ‌التحصيل، اين برنامه‌ها را گذرانده بودند و فعالانه در اين زمينه كار مي‌كردند. پل ان. بنكز مؤسس و مدير اين برنامه‌ها در كتاب >تاريخچه و سمت‌وسوي آينده آموزش حفاظت و نگهداري در امريكاي شمالي  (۱۹۸۴) مفصلاً در اين باره مطالبي نوشته است. اين دوره‌ها در سال ۱۹۹۲ به دانشگاه تگزاس در آوستين منتقل شد. ثمره برنامه‌هاي دانشگاه كلمبيا افزايش قابل توجه تعداد دوره‌هاي كارآموزي در زمينه تجهيزات كتابخانه و آرشيو در ايالات متحده و مكان‌هاي ديگر بود. بعضي از آنها نظير “مركز هنرهاي كتاب‌آرايي”  در شهر نيويورك و “مدرسه صحافي و مرمت كپرنيك”  در بركلي كاليفرنيا، دوره‌هاي كوتاه‌مدتي در زمينه شيوه‌هاي اسيدزدايي كاغذ، تميز كردن و مرمت كاغذ، صحافي، و ساختن جعبه ارائه مي‌كنند. كتابخانه ملي آلمان در لايپزيك به‌عنوان بخشي از كتابخانه ملي جديد آلمان در اوايل دهه ۱۹۹۰ به اين برنامه‌ها افزود.

پژوهش:

علي‌رغم آگاهي در حال افزايش نسبت به اهميت مسئله حفاظت و نگهداري، بودجه پژوهش‌هاي بنياني و كاربردي به‌شكل نگران‌كننده‌اي اندك است. هزينه بالاي نيروي انساني و تجهيزات پژوهش اغلب كتابخانه‌ها را ملزم مي‌سازد كه بر برنامه‌هاي تهيه انواع ريزنگارها و درمان‌هاي فيزيكي تأكيد ورزند تا بر تحليل و پژوهش. آزمايشگاه‌هاي تحقيقاتي، كه امروزه وجود دارند، معمولاً در موزه‌ها يا مؤسساتي واقع شده‌اند كه از انواع گسترده‌اي از اموال فرهنگي مراقبت مي‌كنند.

علي‌رغم آگاهي از وجود چنين امكاناتي در برخي كشورها، در سال ۱۹۹۰ هيچ راهنماي بين‌المللي از مراكز تحقيقاتي حفاظت و نگهداري وجود نداشت. شناسايي اين‌گونه امكانات و افرادي كه به تحقيق در اين حوزه اشتغال دارند و نيز حوزه تحقيقاتي آنها، به‌طور غيرمستقيم و از طريق مجلات اين حوزه امكان‌پذير است. از ميان اين مجلات مي‌توان به اسامي زير اشاره كرد:> اخبار اداره حفاظت چكيده فني هنر و باستان‌شناسي مطالعات حفاظت، و مجله مؤسسه امريكايي حفاظت

فن‌آوري‌ها و روندهاي آينده:

گام‌هاي بلند مهمي در ايجاد فن‌آوري‌هاي جديد و تطبيق دادن فن‌آوري‌هاي موجود، براي كاهش مسائل و مشكلات حفاظتي كتابخانه‌ها و آرشيوها برداشته شده است. نمونه پيشرفت‌هاي اخير عبارتند از: كار تودور استامبولوو  و ديگران در آزمايشگاه تحقيقات مركزي بر روي اشياي هنري و علمي در آمستردام هلند، در زمينه حفاظت و نگهداري چرم؛ تحقيقات بروسي جي. هامفري از شركت نوواتران، در كليرليك ويسكانسين در مورد كاربرد فن‌آوري پوشش يكدست پاري‌لن به‌عنوان وسيله‌اي براي استحكام بخشيدن به كاغذ؛ و موفقيت ريچارد اسميت در به‌وجود آوردن نظام اسيدزدايي كتاب به روش غيرمحلول به نام وي‌تو  كه در آرشيوهاي عمومي كانادا مورد استفاده قرار گرفته است. از شيكاگو نيز ويليام مينتر مرمت‌كار كتاب با همكاري پيتر مالوش، نخستين دستگاه جوشكاري پلي‌استر را براي قرار دادن اسناد شكننده بين دو لايه پلي‌استر به‌منظور حفاظت آنها، كه مؤثرتر از روش‌هاي سنتي است، ساختند.

چند شركت بازرگاني، كه وجود بازار بالقوه‌اي را در روش‌هاي حفاظت و نگهداري حس كردند، برنامه‌هايي را براي ارائه خدمات اسيدزدايي بر اساس فن‌آوري‌هايي نظير استفاده از بخار دي‌اتيل روي اعلام داشتند. به هر حال، تا اوايل دهه ۱۹۹۰ فقط شركت شيميايي آكزو باقي ماند. اين شركت با كتابخانه كنگره كار مي‌كرد و خدمات خود را بر اساس استفاده از فرايند بخار دي‌اتيل روي متمركز كرده بود.

كتابخانه ملي بريتانيا، با همكاري گروه اوپترونيكز  در كمبريج انگلستان، اسكنر و رقمي‌ساز مخصوص كتاب درست كرده‌اند كه اجازه مي‌دهد محتواي كتاب‌ها و ديگر مواد كتابخانه‌اي براي ذخيره در رايانه و انتقال به مقصدهاي دور، به‌شكل رقمي الكترونيكي درآيند. اين تبديل به‌سرعت، و بدون وارد آمدن خسارت به اصل مواد، انجام مي‌گيرد.

كتابخانه كنگره، از طريق برنامه آزمايشي ديسك نوري كه در ۱۹۸۲ آغاز گرديد، كاربرد فن‌آوري ديسك نوري را براي حفاظت و مديريت مجموعه‌اش مورد ارزيابي قرار داد و هزينه و مزاياي چنين فن‌آوري را به هنگام استفاده در محيط كار تعيين كرد. اولين دستگاه از شش دستگاه ويدئو ديسك قياسي، همراه با گرداننده و صفحه نمايش آن، در حال حاضر در قرائت‌خانه مواد چاپي و عكس نصب شده است. به‌كمك اين وسيله، هر مراجعه‌كننده به كتابخانه مي‌تواند به‌سرعت، ۴۰۰۰۰ عكس، پوستر، و ديگر اقلام تصويري پراستفاده را دسته‌بندي كرده يا مورد مطالعه قرار دهد.

در مرحله ديگر اين برنامه، در حال حاضر نظامي آزمايشي در دست اجراست كه از صفحه‌هاي فشرده رقمي براي ذخيره رايانه‌اي اطلاعات در حجم انبوه، حفاظت، و بازيابي مواد چاپي شامل متن و تصاوير نيمسايه استفاده مي‌كند.نقطه عطف مهم در پيدايش استانداردها با انتشار استاندارد ملي امريكا تحت عنوان دوام كاغذ براي مواد چاپي كتابخانه‌اي (استاندارد ملي امريكا ۱۹۸۴-۴۸/۳۹Z) شكل گرفت. اين استاندارد حاصل كار “كميته رهنمودهاي توليد كتاب‌هاي داراي عمر طولاني” بود كه توسط شوراي منابع كتابخانه‌اي در فاصله سال‌هاي ۱۹۷۹-۱۹۸۲ سازماندهي شده و بودجه آن توسط بنياد ملون تأمين مي‌گرديد. كار بر روي دومين استاندارد يعني “استاندارد روش ذخيره اسناد كاغذي كتابخانه و آرشيو” در حال پيشرفت  است. اين كار توسط مؤسسه ملي حفاظت و نگهداري ، و با حمايت مالي كميسيون ملي انتشارات و اسناد تاريخي، سازماندهي شده است.

به دنبال گزارش نهايي انجمن دانشگاه‌هاي امريكا و شوراي منابع كتابخانه‌اي در زمينه حفاظت و نگهداري، كميسيون جديدي در زمينه دستيابي به حفاظت تأسيس گرديد تا نوعي راهبرد جهاني براي فعاليت‌هاي حفاظتي سازماندهي و هماهنگ كند. پاتريشيا باتين به‌عنوان نخستين رئيس اين كميسيون منصوب گرديد. اين كميسيون تاكنون مطالعاتي را سازماندهي كرده، ميزبان چندين همايش بوده، و هزينه اجراي طرح‌هاي بسياري را در زمينه حفاظت و نگهداري تأمين كرده است.

پيشگيري:

حفاظت و نگهداري پيشگيرانه عبارت است از اقداماتي كه پيش از بروز خسارت انجام مي‌گيرد و پوسيدگي بيشتر را به تعويق مي‌اندازد. اين اصطلاح يكي از مفاهيم پايه در اين رشته محسوب مي‌شود. يكي از مؤثرترين گام‌هاي كتابخانه‌ها براي كند كردن فرايند پوسيدن كاغذ، كاهش دماي هوا در مخازن كتاب است. هرچه درجه حرارت بالاتر باشد، سرعت واكنش‌هاي شيميايي، افزايش بيشتري مي‌يابد و برعكس. متخصصان كاغذ عموماً معتقدند هر ده درجه سانتي‌گراد كاهش دما عمر كاغذ را تقريباً دو برابر مي‌كند.

كتابخانه‌ها مي‌توانند برخي گام‌هاي فوري براي افزايش عمر مفيد مجموعه خود بردارند. كتابخانه‌هاي كوچك‌تر، با بودجه محدود و كاركنان اندك، مي‌توانند كتاب‌هايي را كه كاغذشان شكننده شده و در چنان شرايط بدي هستند كه تجديد صحافي آنها مقدور نيست شناسايي كنند و، تا زمان مرمت يا جايگزيني، در پوششي از كاغذ بدون اسيد بپيچند. مواد كاغذي صاف مثل نسخه‌هاي خطي و نقاشي‌ها را مي‌توان با قراردادن صفحات نازك كاغذ قليايي بين اوراق مورد نظر، در پوشه‌ها يا جعبه‌هاي داراي ويژگي‌هاي آرشيوي، نگهداري كرد. مواد كاغذي فوق‌العاده شكننده را كه به‌صورت اوراق مجزا هستند، مي‌توان در پاكت‌هايي از ورقه نازك پلي‌استر، كه با نام‌هاي مايلار، اسكاچ‌پَر ، و ملينكس در دسترس است، قرار داد.

بحث و گفت‌وگوي آغازشده در اواسط دهه ۱۹۷۰ ميان كتابداران مسئول حفاظت و نگهداري، نمايندگان كارگاه‌هاي صحافي كتابخانه‌اي، و اعضاي مؤسسه صحافي كتابخانه‌اي موجب گرديد كه شمار روزافزوني از كارگاه‌هاي صحافي انواع گسترده‌اي از شيوه‌هاي صحافي و ديگر امكانات حفاظتي را ارائه كنند. به‌طور مثال، در حال حاضر برخي كارگاه‌ها جلدهاي سفارشي آماده درست مي‌كنند كه مي‌تواند جانشيني براي تجديد صحافي مجلدات شكننده باشد.

در كتابخانه‌هاي بزرگي كه با مشكلات پوسيدگي در حجم انبوه مواجه هستند، برنامه‌اي ويژه حفاظت و نگهداري، با رهيافتي مرحله‌بندي‌شده مي‌تواند طراحي شود؛ به اين شكل كه ابتدا كارهاي ساده‌تر و كم‌هزينه‌تر را انجام دهند و كارهاي پرهزينه‌تر و پيچيده‌تر را به بعد موكول كنند. عنصر كليدي در اينجا اقدام به برنامه‌ريزي اجرايي است. نخستين گام‌ها بايد مشتمل بر موارد زير باشد: بازرسي تسهيلات فيزيكي ذخيره، بررسي مجموعه براي تعيين گستردگي پوسيدگي بين مواد موجود در مجموعه (در قالب‌هاي مختلف)، ترسيم چارچوب برنامه‌اي واقع‌بينانه از اقداماتي كه با بودجه و واقعيت‌هاي مربوط به كاركنان كتابخانه‌اي خاص تناسب داشته باشد، طراحي برنامه آمادگي در برابر سوانح، و بازيافت مواد.

در اوايل سال ۱۹۸۰، انجمن كتابخانه‌هاي تحقيقاتي انجام طرح بلندپروازانه‌اي در زمينه حفاظت و نگهداري را در برنامه كار خود قرار داد كه براي ترغيب يكايك كتابخانه‌ها جهت گسترش و بهبود تلاش‌ها در زمينه حفاظت و نگهداري طراحي شده بود. شماري ابزار برنامه‌ريزي و راهنماي كاربردي توليد گرديد و نظامنامه‌اي نيز براي برنامه‌ريزي فراهم آمد كه رهيافتي نظام‌مند جهت تصميمات متعدد اداري و سازماني بود كه بايد هماهنگ و متناسب با اهداف خدماتي كتابخانه‌ها و منابع موجود و بالقوه آنها اتخاذ شود.

منابع : کتاب راهنمای حفاظت نگهداری و مرمت کاغذ( نوشته آن لیه ناردی – فیلیپ وان دم- ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم همچنین از کتاب حفاظت و نگهداری مواد کتابخانه ( ترجمه و تالیف بابک پرتو)

حفاظت فیزیكی و معنوی از منابع اطلاعاتی كتابخانه دیجیتال:

جلوگیری از آسیب های احتمالی منابع دیجیتالی، ایجاد راه هایی برای نگهداری دراز مدت اطلاعات، تهیه نسخه های اضافی و نگهداری آنها در مكان های متفاوت، ایجاد استانداردهای نگهداری برای ذخیره سازی مناسب و اشتراك مواد به صورت دیجیتالی، امنیت اطلاعات و جلوگیری از ورودی های غیر مجاز و جلوگیری از استفاده های غیرقانونی به منظور حمایت از حقوق اقتصادی و جانبی و دیگر حقوق یاد شده، جلوگیری از ورود ویروس های رایانه ای و مهاجمین اینترنتی و استفاده از راه های ایجاد امنیت در شبكه مانند: استفاده از دیوارهای آتش، امضاهای رقومی و … .

از جمله عوامل زمینه سازی كه منجر به بروز و ظهور كتابخانه دیجیتالی شده است می توان به این موارد اشاره كرد:
*مشكل كتابخانه های سنتی در برآورده ساختن نیازهای كاربران و اداره مجموعه خود
*ناتوانی در تهیه و خرید منابع جدید
*ضعف حفاظت و نگهداری منابع قبلی
*عدم سرعت عمل در پردازش، آماده سازی و اشاعه اطلاعات
*ناكارآمدی و ایجاد ارتباط با سایر مراكز
مزایایی كه كتابخانه دیجیتالی در قبال نیازهای كاربران و جامعه اطلاعاتی ارائه می دهد سبب شده تا این كتابخانه دیجیتالی مورد استقبال زیادی قرار بگیرد:
*بی نیازی از تهیه و خرید چند نسخه از منبع
*به وجودنیامدن امكان آسیب هایی مثل خط خوردگی، مفقود شدن و مشكلات صحافی
*دسترسی آسان به محتوای مواد دیجیتال
*امكان دسترسی به محتوای مواد سایر كتابخانه ها یا مراكز دیجیتالی
*دسترش شبكه های امانت بین كتابخانه ای و اشتراك منابع
*كاهش زمان نشر، در نتیجه كاهش زمان اشاعه اطلاعات
*ایفای نقش بارز در حفظ آثار و میراث فرهنگی اقوام مختلف
اهداف كتابخانه دیجیتالی
– *گردآوری، ذخیره و سازماندهی اطلاعات و دانش به شكل دیجیتالی
– *كمك به انتقال مقرون به صرفه و كارآمد اطلاعات (صرفه جویی در هزینه و زمان استفاده كنندگان)
– *تاثیر قابل توجه در سرمایه گذاری روی ساختار رایانه ای و ارتباطی
– *ارتباطات قدرتمند و همكاری ما بین جوامع پژوهشی، بازرگانی، حكومتی و آموزشی
– *استفاده از فرصت های آموزشی مادام العمر
– *دسترس پذیر ساختن منابع كمیاب و نایاب
– *حفاظت از منابع آسیب پذیر

برگرفته از وب سایت تبیان

چگونگی تمیز کردن کامپیوتر

هر کامپیوتری به مرور زمان، گرد و غبار می گیرد. زمانی که کامپیوتر در حال کار است میدانی الکتریکی در اطراف خود ایجاد می کند که ذرات گرد و غبار معلق را جذب می نماید.
این ذرات به آسانی در اطراف پردازنده، منبع تغذیه و فن کیس جمع می شوند و مانع از جریان هوای آزاد در اطراف این قطعات مهم می شوند و در نتیجه، منجر به گرم شدن و در نهایت اختلال در عملکرد و از کار افتادن آنها می شوند.

به همین، دلیل یک نکته مهم در مراقبت و استفاده بهینه از کامپیوتر این است که مطمئن شوید کامپیوترتان تمیز و عاری از گرد و خاک است.

در اینجا، راهنمای جامعی در خصوص تمیز کردن سخت افزارهای داخل کامپیوتر و نیز قطعات جانبی ارائه شده است؛ به طوری که پس از انجام آنها با نگاه کردن به کامپیوترتان احساس می کنید به تازگی خریداری شده است.

آنچه نیاز هست :

* دمنده هوای فشرده
* الکل ایزوپروپیل
* پارچه ای نرم (مثلاً از جنس میکرو الیاف) و بدون پرز
* گوش پاک کن
* قیچی
* نوار چسب کاغذی
* مکنده دستی (باتری دار یا شارژی)

۱* مرتب کردن کابل ها :

کار را با کابل های بیرون کیس شروع کنید. کابل های به هم پیچ خورده و تابیده شده را از هم جدا و آزاد کنید و با پارچه نرم و بدون پرزی که در اختیار دارید و اندکی ایزوپروپیل آغشته شده است، سراسر کابل را تمیز کنید تا گرد و غبار از روی آن برداشته شود.
سپس با استفاده از بست های پلاستیکی، کابل ها را بر اساس محل شان در بیرون کیس مرتب کنید. بدین ترتیب می توانید از به هم پیچیده شدن مجدد آنها در آینده جلوگیری کنید. بهتر است کابل منبع تغذیه و سیم های بلندگو را در یک گروه قرار ندهید چراکه ممکن است در صدای بلندگو ایجاد نویز کند و کیفیت صدا خراب شود. در ضمن، مناسب است بست ها در قسمت وسط کابل ها و سیم ها بزنید یعنی جایی که انعطاف پذیری و حرکت آنها بیشتر است. پس از مرتب سازی کابل های پشت کیس کابل ها را از کیس جدا نموده و برای ورود به داخل کیس آماده شوید

۲* تمیز کردن داخل کامپیوتر :
در ابتدا، مطمئن شوید منبع تغذیه خاموش است و کابل کیس در برق نیست. کیس را به طور افقی روی زمین یا میز بخوابانید و درب کنار آن را باز کنید

بررسی نمایید که همه کابل های برق و داده ها به درستی در محل اتصال خود محکم باشند و اثری از آسیب دیدگی روی آنها نباشد. در صورت مشاهده هر نوع بریدگی یا شکستگی روی کابل نسبت به تعویض، نه تصمیم نسبت به ترمیم، آن اقدام نمایید. چرا که امروزه هزینه این کابل ها هزینه نسیتاً ناچیزی است و ارزش این کار را دارد.
اکنون، باید مادربرد را از دست گرد و خاک روی آن خلاص کنید. در پوش یک قوط هوای فشرده (Compressed Air) را باز کنید و لوله نازکش را وصل نمایید. قوطی را رو به بالا نگه دارید و هوای فشرده را اسپری نمایید. این عمل را در قطعات اصلی داخل کیس مانند پرده های فن پردازنده، سطح خارجی درایوها، پورت های اتصال و هر قطعه دیگری که به نظر می رسد گرد و غبار روی آن نشسته است، انجام دهید. برای تمیز کردن منبع تغذیه از داخل کیس، هوای فشرده را به روی شیارهای منبع تغذیه بگیرید تا گرد و غبار موجود از طریق منبع تغذیه در پشت کیس خارج شود.

چنانچه با گلوله ها و ذرات بزرگی از گرد و غبار، پررز و مو مواجه شدید که در داخل کیس، سرگردان هستند وقت آن رسیده است که مکنده ای (جارویی) که در اختیار دارید را به کار بگیرید. بدین ترتیب می توانید این ذرات بزرگ تر را از داخل کیس بیرون بکشید. این عمل را از بیرون کیس و برای فن منبع تغذیه نیز انجام دهید تا ذرات و پرزهای چسبیده به پره های آن جدا شوند دقت کنید که از جارو برقی های خانگی برای تمیز کردن اجزای داخل کیس استفاده نکنید، چرا که این وسیله به دلیل ایجاد الکتریسیته ساکن روی قطعات ممکن است منجر به سوختن قطعات حساس کامپیوتر مانند CPUو RAM شود.
برخی کیس ها دارای فیلتر هوای قابل برداشتن هستند در صورتی که این چنین است. فیلتر را در آورده و با آب گرم بشویید تا خوب تمیز شود. قبل از آنکه دوباره آن را در محلش قرار دهند مطمئن شوید که کاملا خشک شده است.

۳* تمیز نمودن فن ها :
با یک تکه پارچه تمیز و بدون پرز که اندکی با الکل آغشته شده است، فن کیس و پره های آن را تمیز کنید.

در مورد فن های کوچک تر مانند فن پردازنده که امکان تمیز کردن به این شیوه وجود ندارد از یک گوش پاک کن مرطوب شده با الکل استفاده نمایید حال که همه چیز داخل کیس تمیز شده است، می توانید با خاطری آسوده به کیس نزدیک شوید.
۴* افزودن فیلتر هوا :
یک راه ایده آل برای جلوگیری از ورود ذرات غبار به درون کیس، درست کردن یک فیلتر هوای کاغذی یک بار مصرف است. این نمونه ها ممکن است در ابعاد مشخص و در بسته های چندتایی و یا به صورت رول باشند.

تمام کاری که باید انجام دهید، بریدن برگی از آن به اندازه نصب روی اسکلت خارجی کیس و الصاق آن با نوار چسب کاغذی به بدنه کیس است. در کامپیوتر مورد بحث ما آن را بین بدنه بیرونی کیس و پنل جلو قرار دادیم توجه داشته باشید که فیلتر را در جایی نصب کنید که هوای بیرون به سمت داخل مکیده می شود و یادتان باشد که هر چند ماه یک بار آن را تعویض نمایید.

۵* تمیز کردن ماوس :
در حالی که سیم ماوس را از پشت کیس جدا کرده اید، پارچه ای را که در اختیار دارید، اندکی به الکل آغشته نمایید و سطح زیرین و روی ماوس را تمیز نمایید اما مراقب باشید که به زیر ماوس های نوری (Optical) که حس گر نوری آنجا واقع شده است، فشاری وارد نکنید که موجب خراب شدن آن شود.

در مورد ماوس های دارای غلتک (ماوس هایی که گوی دارند) در پوش زیر آن را باز کنید و گوی موجود را در آورید. گوی را زیر آب گرم بشویید و با پارچه ای بدون پرز، آن را خشک کنید و یا اینکه صبر نمایید تا خوب خشک شود. دو محور موجود در داخل ماوس را نیز توسط همان پارچه و یا یک عدد گوش پاک کن که با الکل مرطوب شده است، تمیز نمایید، سپس ماوس را وارونه کرده و تکان دهید تا کرک های آن بیرون بریزد. گوی را در محل خود قرار داده و در پوش آن را محکم کنید.
۶* تمیز کردن صفحه کلید :
یک راه ساده برای تمیز کردن صفحه کلید کامپیوترتان، وارونه کردن آن و ضربه زدن به پشت صفحه کلید برای بیرون افتاد آشغال ها، گلوله های پرز و مو و حتی مواد غذایی است. بعد از آن، برای تمیز کردن فضای بین کلیدها از هوای فشرده استفاده نمایید تا ذرات کوچک تر به این ترتیب از صفحه کلید جدا و دور شوند. آن را یک بار از سمت راست و یک بار از سمت چپ در سرتاسر صفحه کلید بگیرید. در ادامه می توانید توسط یک گوش پاک کن مرطوب شده با الکل فضای بین کلیدها و حتی خود کلیدها را که چربی گرفته اند، تمیز کنید.

برای تمیزی بیشتر، می توانید از ماشین ظرفشویی استفاده نمایید، ولی به خاطر داشته باشید که این شیوه برای صفحه کلیدهای خیلی ظریف، حساس و صفحه کلیدهایی که دارای صفحه LCD و یا پورت های USBهستند، توصیه نمی شود؛ چرا که منجر به از کار افتادن صفحه کلید می گردد.
در صورت استفاده از ماشین ظرفشویی، بهتر است صفحه کلید را در قسمت بالای ماشین جایی که کلیدها رو به پایین هستند، قرار دهید و اگر دارای خشک کن است، حتماً آن را در وضعیت خاموش قرار دهید و صرفاً از آب استفاده نمایید اما نه از آب خیلی گرم، چرا که آب خیلی گرم منجر به خراب شدن کلیدها که از جنس پلاستیک هستند و حتی ترک برداشتن مدارات صفحه کلید می شود.

جالب است بدانید که طبق تحقیقات انجام شده. صفحه کلید کامپیوتر می تواند از شیر دستشویی و توالت فرنگی نیز آلوده تر باشد. تحقیق یک سازمان غیرانتفاعی در انگلستان که آلودگی صفحه کلیدها را در اداره ای مورد بررسی قرار داد، مشخص کرد که در چهار مورد از صفحه کلیدها، میزان آلودگی کلیدها و میکروب های روی آن در حد خطرناک بود و یک صفحه کلید دیگر هم پنج برابر دستشویی اداره آلودگی داشت.
پس از اتمام شست و شو صفحه کلید را چند روزی در جایی مناسب قرار دهید تا اتصالات و مدارات داخلی به طور کامل خشک شوند، سپس آن را مورد استفاده قرار دهید جالب است بدانید که طبق تحقیقات انجام شده. صفحه کلید کامپیوتر می تواند از شیر دستشویی و توالت فرنگی نیز آلوده تر باشد. تحقیق یک سازمان غیرانتفاعی در انگلستان که آلودگی صفحه کلیدها را در اداره ای مورد بررسی قرار داد، مشخص کرد که در چهار مورد از صفحه کلیدها، میزان آلودگی کلیدها و میکروب های روی آن در حد خطرناک بود و یک صفحه کلید دیگر هم پنج برابر دستشویی اداره آلودگی داشت. بنا به گفته محققان این تحقیق، علت واضح است زیرا توالت به دفعات تمیز می شود اما حدود ده درصد افراد هرگز صفحه کلید کامپیوتر خود را تمیز نکرده اند.
مدتی است که سوئیسی ها نوعی تمیز کننده با نام ثبت شده Cyber Clean ساخته اند که به صورت جسمی چسبنده و منعطف (مانند خمیر) است قابلیت تغییر شکل دارد به طوری که می تواند به راحتی برای تمیز کردن صفحه کلید کامپیوترهای شخصی کامپیوترهای قابل حمل، تلفن همراه و تلفن رومیزی استفاده گردد و بسیاری از محل هایی که قبلاً به طور مناسبی قابل تمیز کردن نبودند، با این ابداع به راحتی تمیز می شوند.

۷* تمیز کردن نمایشگر :
امروزه اکثر مانیتورهای و تلویزیون های LCD در داخل جعبه خود دستمال مخصوص تمیز کردن صفحه نمایش دارند. توسط این دستمال و یا نمونه هایی که برای همین منظور در بازار موجودند، می توانید صفحه نمایش را از گرد و خاک و اثرات انگشت عاری نمایید.

تاکید می شود که از اسپری کردن هر نوع مایع تمیز کننده شیشه و حتی آب روی LCD پرهیز نمایید و در زمان تمیز کردن صفحه نمایش مانیتور حتماً خاموش باشد از وارد کردن فشار به روی صفحه در حین تمیز کردن آن پرهیز کنید چرا که موجب سوختن پیکسل های صفحه نمایش می شود.
در صورتی که از مانیتور CRT استفاده می کنید می توانید توسط کف های تمیز کننده که در قالب قوطی های فلزی فروخته می شوند، قاب و بدنه مانیتور را تمیز نمایید. کافیست که مقداری کف را در محل بریزید و پس از چند ثانیه با پارچه ای نرم و تمیز، آن را پخش کرده و سطح را تمیز نمایید اما دقت کنید از این کف ها برای تمیز کردن شیشه مانیتور استفاده نکنید در صورتی عدم دسترسی به این کف های تمیز کننده، می توانید از محلول آب ولرم و مایع ظرفشویی استفاده نمایید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *